Op donderdag 7 mei vond in Porto een internationale conferentie plaats over de toekomst van de veiligheid in Europa, georganiseerd door de Portugese politiebond SIAP en EU.Pol. Dat is de koepel van Europese politiebonden die in 2020 mede door de NPB is opgericht. Namens de NPB en EU.Pol waren aanwezig Michel Öz, Ward Quaghebeur (NPB-hoofdbestuur, rechts op de foto) en Koen Simmers (links op de foto). Koen doet verslag en bepleit waarom het belangrijk is dat politievakbonden betrokken zijn bij de gesprekken over het Europese veiligheidsbeleid.
De uitgewisselde ervaringen in Porto maakten het andermaal duidelijk: Europa’s veiligheidsvraagstukken worden steeds minder door landsgrenzen bepaald. De bekende scheidslijn tussen interne en externe veiligheid is snel aan het vervagen. De gevolgen daarvan zijn geen abstract beleidsvraagstuk, maar dagelijkse realiteit voor politiemensen, kustwachten en grensbewakingseenheden.
Operationele druk
Portugal is daarbij een interessante en tegelijk complexe casus. De ligging aan de Atlantische Oceaan maakt het land een belangrijke toegangspoort binnen Europese maritieme routes. Meerdere fenomenen komen er samen: intensieve kustbeveiliging, internationale drugs- en mensensmokkel en criminele netwerken en actoren die opereren over landsgrenzen heen. Dat alles brengt grote operationele druk en serieuze risico’s met zich mee voor onder andere de politieagenten en grensbewakingsdiensten die dagelijks in dit krachtenveld werken.
Georganiseerde criminaliteit
De verwevenheid van zware georganiseerde criminaliteit met migratiestromen vraagt om nauwe samenwerking tussen landen, diensten en organisaties. Niet alleen op papier, maar juist in de praktijk. Systemen en diensten moeten met elkaar kunnen communiceren en goed met elkaar verbonden zijn. Alleen dan kunnen professionals snel en effectief handelen. Want wat gebeurt in Portugal heeft (in)direct impact op bijvoorbeeld Duitsland en Nederland.
Voor alle duidelijkheid: tijdens het congres werd benadrukt dat migratie als zodanig geen bedreiging vormt. Maar het kan wel worden misbruikt als instrument binnen bredere geopolitieke en criminele strategieën. Mensen worden dan ingezet als drukmiddel in internationale spanningen, wat de complexiteit aan de Europese buitengrenzen vergroot.
Gezamenlijke verantwoordelijkheid
Meerdere sprekers, onder wie EU.Pol-president Jochen Kopelke, Frontex-directeur Hans Leijten en ons eigen NPB-kopstuk Michel Öz (onderaan op de bovenstaande poster, links op de onderstaande foto), trokken dezelfde conclusie: veiligheid in Europa kan alleen gezamenlijk worden gerealiseerd. Professioneel politiewerk en goede samenwerking redden levens en maken het mogelijk dat mensen in vrijheid en zonder angst kunnen leven.
Betrokkenheid vakbonden
Juist daarom is het van groot belang dat politievakbonden actief betrokken zijn bij deze Europese gesprekken. Enerzijds omdat wij het perspectief van de werkvloer kunnen inbrengen: operationele realiteit, signalen uit de praktijk en de dagelijkse uitdagingen waar collega’s in het politiewerk mee te maken hebben. Dat is noodzakelijk, omdat Europese discussies vaak beleidsmatig worden gevoerd. In Europa is voor de vakbonden een stevige en erkende rol weggelegd om daarbij de realiteit van de uitvoering zichtbaar te maken.
Anderzijds is structurele betrokkenheid van vakbonden gerechtvaardigd omdat steeds meer besluiten die het werk, de arbeidsvoorwaarden en de inzetbaarheid van politiemensen raken op Europees niveau genomen worden. Denk alleen maar aan het groeiende aantal internationale operaties en grensoverschrijdende politietaken en missies.
De toekomst van het politievak
Daarom gaan we als EU.Pol actief in gesprek met politiechefs, korpschefs, Europese instellingen en organisaties zoals Frontex, om ervaringen uit de praktijk te delen, knelpunten te agenderen en het gesprek te voeren over arbeidsvoorwaarden, veiligheid, werkdruk en de toekomst van het politievak in Europa.
In de marge van de conferentie in Porto mocht ik namens EU.Pol een aantal nieuwe politiebonden als lid welkom heten en onze plannen voor de verdere ontwikkeling van de EU.Pol Academy presenteren. Dat werk zetten we voort in Brussel, waar we binnenkort samen met studenten van de Academy in gesprek gaan met parlementariërs uit meerdere politieke partijen en Europese vertegenwoordigers.
Koen Simmers
Het bestuur van EU.Pol in vergadering in Porto.
- Michel Öz en Koen Simmers werken respectievelijk als commissaris bij de eenheid Limburg en als hoofdinspecteur bij de Eenheid Landelijke Expertise en Operaties. Daarnaast zijn ze sinds november 2025 bestuurslid van EU.Pol, respectievelijk als secretaris-generaal en als directeur van de EU.Pol Academy.