De politiebonden NPB, ACP-CNV en Equipe zijn blij met de verhoging van het politiebudget die D66, VVD en CDA vanaf 2027 willen doorvoeren, oplopend tot 500 miljoen vanaf 2030. Door deze afspraak in het coalitieakkoord krijgt de Nationale Politie financiële ruimte om bezuinigingen op de operationele sterkte te voorkomen. NPB-voorzitter Nine Kooiman: ‘Het is fantastisch dat we dit als bonden voor elkaar hebben gekregen. Onze waarschuwingen hebben echt het verschil gemaakt.’
Vorig jaar werd duidelijk dat het jaarbudget van de Nationale Politie nog altijd onvoldoende is om het prestatievermogen en de slagvaardigheid van het korps op niveau te houden. Sterker nog: na het dertiende begrotingstekort op rij bleken de meeste financieel-technische oplossingen uitgeput. De korpsleiding zag zich gedwongen om vanaf 2026 voor nieuwe financieringstekorten deels geld vrij te maken door ‘begrenzing van de operationele sterkte’.
Financieringstekort
Concreet dreigde een structureel tekort van 850 miljoen. Als je dat wilt oplossen door te koersen op onderbezetting – het bewust open laten staan van formatieplaatsen – dan scheelt dat 3.000 banen. Dat staat haaks op de politieke wens om de formatie van het korps juist uit te breiden. Een ambitie waarvoor sinds 2017 veel geld voor beschikbaar is gesteld. Een deel daarvan dreigde het korps vanaf 2026 dus te moeten gebruiken om binnen zijn huidige jaarbudget allerlei wettelijk verplichte kostenposten te kunnen betalen.
Verhoging veiligheidsbudget
Uit het vandaag gepresenteerde coalitieakkoord blijkt dat D66, VVD en CDA de waarschuwingen van (onder andere) de politiebonden ter harte hebben genomen. Voor de aanpak van de problematiek en versterking van de (nationale) veiligheid komt 300 miljoen euro extra beschikbaar in 2027, oplopend naar structureel 600 miljoen euro vanaf 2030.
Meer geld voor de politie
De beoogde structurele verdeling van deze 600 miljoen (vanaf 2030) is 512 miljoen euro voor de politie, 50 miljoen euro voor het Openbaar Ministerie (o.a. ICT-problematiek), 8 miljoen euro voor de NCTV (aanpak contra-terrorisme), 10 miljoen euro voor de aanpak van femicide en 20 miljoen euro voor overig veiligheidsbeleid.
Uitrusting politie
Over het benutten van (een deel van) het extra geld wordt ook iets gemeld in het coalitieakkoord. D66, VVD en CDA willen investeren in uitbreiding van de gewelds- en verdedigingsmiddelen van de ME en meer boa’s en politieagenten voorzien van een bodycam. Ook in deze voornemens kunnen de politiebonden zich goed vinden.
Patrick Fluyt, bestuurder ACP-CNV: ‘In hun position paper van begin deze maand hebben de politiebonden met klem aangedrongen op het starten van een pilot met het gebruik van less lethal-wapens door de politie. Daarover heeft de Tweede Kamer eind vorig jaar een motie aangenomen die wat ons betreft zo snel mogelijk uitgevoerd moet worden, inclusief het onderzoeken van de mogelijkheid van luchtdrukwapens. Aanvullend zouden de politiebonden ook graag zien dat nog breder wordt gekeken naar betere beschermingsmiddelen en afweerbevoegdheden voor politiemedewerkers/ME-leden.’
Terugdringen polarisatie
In het coalitieakkoord is terecht aandacht voor de belangrijke rol die de politie speelt in een weerbare samenleving, wat ook zichtbaar wordt in de toegezegde financiering. Daarnaast is er aandacht voor preventie en het voorbeeldgedrag van het kabinet. Deze elementen dragen bij aan het verminderen van polarisatie en kunnen daarmee helpen geweld in de samenleving terug te dringen.
Equipe-voorzitter Vanessa van den Berg: ‘Ik ben blij dat de politiek inziet dat we, in deze geopolitieke omstandigheden, naast aan buitenlandse veiligheid zeker ook aan binnenlandse veiligheid de urgentie geven. Ik wil nog wel een nuance aanbrengen. Er is meer nodig dan alleen meer mensen. Meer mensen vraagt om meer middelen en voorzieningen om het werk te kunnen doen in de huidige digitale en maatschappelijke ontwikkelingen.’
Versobering sociale zekerheid
De politiebonden betreuren de ingrepen in de sociale zekerheid die in het coalitieakkoord worden aangekondigd: het afschaffen van de IVA (extra aangevulde uitkering voor langdurig arbeidsongeschikten) voor nieuwe gevallen vanaf 2030, het verkorten van de WW naar 12 maanden en het verzwaren van de eisen om daarvoor in aanmerking te komen.
Versnelde stijging AOW-leeftijd
Tegen het zere been van de bonden is ook de verslechtering van de koppeling van de AOW-gerechtigde leeftijd aan de levensverwachting. Aanvankelijk was dit een 1 op 1-koppeling: voor elk jaar extra levensverwachting ging de AOW-leeftijd een jaar omhoog. Door acties van de vakbeweging is dat stijgingstempo in 2019 afgezwakt: sindsdien stijgt de AOW-leeftijd bij een jaar extra levensverwachting met slechts acht maanden. Deze verbetering wordt vanaf 2033 weer teruggedraaid.